In het kort
- Het recht op dataportabiliteit (artikel 20 AVG) geeft je het recht om je persoonsgegevens te ontvangen in een gangbaar, machineleesbaar formaat en ze mee te nemen naar een andere dienst.
- Het geldt alleen als een organisatie je gegevens verwerkt op basis van jouw toestemming of een overeenkomst, en de verwerking geautomatiseerd gebeurt.
- Je kunt de gegevens zelf ontvangen of vragen ze rechtstreeks aan een andere organisatie over te dragen, als dat technisch kan.
- Een organisatie moet binnen 1 maand reageren. De behandeling is gratis.
- Snelste route: kant-en-klare downloadtools zoals Google Takeout en de download-functie van Meta. Werkt dat niet, gebruik dan de voorbeeldbrief hieronder.
Wat is dataportabiliteit en wanneer geldt het?
Dataportabiliteit betekent letterlijk dat je gegevens overdraagbaar zijn. Je hebt het recht om de persoonsgegevens die een organisatie van je heeft terug te krijgen in een gestructureerd, gangbaar en machineleesbaar formaat. Denk aan een bestand dat je zonder gedoe kunt openen en opnieuw kunt gebruiken, bijvoorbeeld een CSV-, JSON- of XML-bestand. Zo kun je makkelijk overstappen naar een vergelijkbare dienst en neem je je eigen data gewoon mee.
Dit recht staat in artikel 20 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Het is niet hetzelfde als het inzagerecht. Bij inzage krijg je een overzicht om te controleren wat een organisatie van je weet. Bij dataportabiliteit gaat het erom dat je je gegevens in een herbruikbaar bestand krijgt zodat je ermee verder kunt.
Het recht op dataportabiliteit geldt niet altijd. Er zijn twee voorwaarden waar allebei aan voldaan moet zijn:
- De grondslag is toestemming of een overeenkomst. De organisatie verwerkt je gegevens omdat jij daar toestemming voor hebt gegeven, of omdat het nodig is voor een contract met jou. Verwerkt een organisatie je gegevens op een andere grondslag, bijvoorbeeld een wettelijke plicht, dan geldt het recht niet.
- De verwerking is geautomatiseerd. Het gaat om digitale gegevens die via een computersysteem worden verwerkt. Papieren dossiers vallen er dus niet onder.
Het gaat bovendien om gegevens die je zelf hebt verstrekt. Dat zijn niet alleen de gegevens die je actief hebt ingevuld, zoals je naam en e-mailadres, maar ook gegevens die uit je gebruik voortkomen. Denk aan je zoekgeschiedenis, locatiedata of een lijst met beluisterde nummers. Conclusies die een organisatie zelf uit jouw gegevens heeft afgeleid, zoals een risicoprofiel, vallen er meestal niet onder.
De snelste route: kant-en-klare downloadtools
Veel grote diensten hebben het recht op dataportabiliteit al ingebouwd in een downloadknop. Dat is bijna altijd sneller dan een brief sturen. Kijk dus eerst in de privacy- of accountinstellingen voordat je een verzoek indient. Een paar bekende voorbeelden:
- Google Takeout. Via takeout.google.com exporteer je je gegevens uit Gmail, Foto’s, Contacten, Agenda, YouTube en meer. Je kiest zelf welke onderdelen en welk formaat je wilt en krijgt een downloadbaar archief.
- Meta (Facebook en Instagram). In de instellingen onder ‘Je informatie downloaden’ vraag je een kopie op van je berichten, foto’s, posts en profielgegevens, in HTML of in machineleesbaar JSON.
- Streaming- en muziekdiensten. Diensten als Spotify en Netflix bieden vaak een optie om je gegevens of afspeelgeschiedenis op te vragen via de privacy-instellingen of een privacyformulier.
- Banken en overheid. Bij je bank kun je transactieoverzichten meestal downloaden in gangbare formaten (bijvoorbeeld CSV of MT940). Let op: veel bank- en overheidsgegevens worden verwerkt op een wettelijke grondslag, waardoor het formele portabiliteitsrecht daar niet altijd op van toepassing is. Je kunt de gegevens vaak wel gewoon downloaden.
Werkt de downloadtool niet, mist er data of gaat het om een organisatie zonder exportknop? Dan dien je zelf een verzoek in.
Zelf een verzoek indienen
- Zoek het juiste contactpunt. Kijk in de privacyverklaring van de organisatie. Vaak staat daar een privacy- of AVG-adres, of de gegevens van de functionaris voor gegevensbescherming.
- Wees concreet. Geef aan dat je een beroep doet op je recht op dataportabiliteit uit artikel 20 AVG en vraag om je gegevens in een gangbaar, machineleesbaar formaat.
- Kies wat je wilt. Wil je de gegevens zelf ontvangen, of wil je dat ze rechtstreeks aan een andere organisatie worden overgedragen? Vermeld dat.
- Voeg zo min mogelijk identificatie toe. Een organisatie mag je identiteit controleren, maar hoeft daarvoor geen kopie van je paspoort. Deel nooit meer dan nodig.
- Stel een termijn en bewaar bewijs. De organisatie moet binnen 1 maand reageren. Bewaar een kopie van je verzoek en de verzenddatum.
Voorbeeldbrief
Neem deze brief over, vul de velden tussen haken in en stuur hem per e-mail of post. Bewaar altijd een kopie voor jezelf.
Aan: [naam organisatie] Afdeling: Privacy / Functionaris gegevensbescherming Datum: [datum] Betreft: Verzoek om dataportabiliteit (artikel 20 AVG) Geachte heer/mevrouw, Met deze brief doe ik een beroep op mijn recht op dataportabiliteit zoals vastgelegd in artikel 20 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Ik verzoek u mij de persoonsgegevens die u van mij verwerkt te verstrekken in een gestructureerd, gangbaar en machineleesbaar formaat (bijvoorbeeld CSV, JSON of XML). Het gaat om de gegevens die ik zelf aan u heb verstrekt en die u verwerkt op basis van mijn toestemming of een overeenkomst met mij. Het betreft in het bijzonder: [omschrijf welke gegevens of account, bijvoorbeeld: mijn accountgegevens, berichten en gebruiksgeschiedenis]. [Kies een van de twee opties en verwijder de andere:] - Ik ontvang deze gegevens graag zelf, op onderstaand adres. - Ik verzoek u deze gegevens rechtstreeks over te dragen aan [naam en gegevens andere organisatie], voor zover dit technisch mogelijk is. Mijn gegevens ter identificatie: Naam: [voor- en achternaam] Klant- of accountnummer: [indien van toepassing] E-mailadres bij deze dienst: [e-mailadres] Graag ontvang ik binnen een maand een reactie, conform de AVG. Als u meer informatie nodig hebt om mijn verzoek te behandelen, verneem ik dat graag zo snel mogelijk. Met vriendelijke groet, [naam] [adres] [e-mailadres] [handtekening bij een papieren brief]
Veelgestelde vragen
Wat kost een verzoek om dataportabiliteit?
Niets. Een organisatie moet je verzoek gratis behandelen. Alleen bij duidelijk ongegronde of buitensporige verzoeken, bijvoorbeeld als je hetzelfde steeds herhaalt, mag een organisatie een redelijke vergoeding vragen of het verzoek weigeren. Dat is een uitzondering, niet de regel.
Hoe snel moet een organisatie reageren?
Binnen een maand na je verzoek. Is je verzoek complex of heeft de organisatie er meerdere tegelijk, dan mag die termijn met maximaal twee maanden worden verlengd. De organisatie moet je dan wel binnen de eerste maand laten weten dat het langer duurt en waarom.
Kan ik mijn gegevens meteen aan een andere dienst laten geven?
Ja, dat mag je vragen. Je hebt het recht om de gegevens rechtstreeks van de ene naar de andere organisatie te laten overdragen, maar alleen voor zover dat technisch mogelijk is. Kunnen de systemen niet met elkaar overweg, dan krijg je de gegevens zelf en kun je ze daarna zelf uploaden bij de nieuwe dienst.
Wat als de organisatie niet reageert of weigert?
Stuur eerst een herinnering en verwijs naar de termijn van een maand. Blijft een reactie uit of wordt je verzoek zonder goede reden geweigerd, dan kun je een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Bewaar daarvoor je oorspronkelijke verzoek en alle correspondentie.
Verder lezen
Dataportabiliteit is een van je privacyrechten onder de AVG. Wil je eerst weten welke gegevens een organisatie precies van je heeft? Doe dan een AVG-inzageverzoek. Wil je je gegevens juist laten wissen, kijk dan bij het AVG-verwijderverzoek. Een overzicht van al je opties en voorbeeldbrieven vind je op de Privacykit-startpagina.
Gecontroleerd in juli 2026. Bron: Autoriteit Persoonsgegevens, https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/zelf-doen/gebruik-uw-privacyrechten/recht-op-dataportabiliteit en https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/documenten/voorbeeldbrief-dataportabiliteit